Paul Moeyes

  • Illustraties_6
  • Illustraties_2
  • Illustraties_1
  • Illustraties_4

Inhoudsopgave

Bernard Partridge, De triomf van de Cultuur

1.        Illustraties_1Bernard Partridge (1861-1945)

‘The Triumph of “Culture”’

[Punch, 1914] 

 

 

De tekening als propaganda, waarbij de brute voorstelling en het sarcastische onderschrift een eenheid vormen. De oorlogsmisdaad als symbool van de Duitse Kultur. De rokende puinhopen contrasteren met het vredige stadje op de achtergrond om zo de grens van de voortschrijdende Duitse ‘beschaving’ aan te geven. De rokende revolver legt het verband met de rokende puinhopen. De tekenaar benadrukte de grenzeloze Duitse wreedheid door de moordenaar dicht bij vrouw en kind te positioneren, met de gedode echtgenoot op de achtergrond: het suggereert dat de man al dood was toen de Duitse officier zijn volkomen weerloze vrouw en dochter vermoordde. De arm van de moeder ligt beschermend om het kind, de zwakke heeft getracht de nog zwakkere te beschermen, maar tevergeefs. Opvallend is wel dat er bij de slachtoffers, in tegenstelling tot hun totaal vernielde woonstede, geen sporen van letsel vertonen: er zijn geen schotwonden, er vloeit geen bloed, en dat terwijl de Duitse bruut het kind toch schijnbaar recht in de ogen heeft gekeken toen hij haar harteloos omlegde. Het was de tekenaar te doen om hun onschuld en weerloosheid, niet om de gruwelijke wonden en verminkingen die het oorlogsgeweld teweegbrengt.

De keizerlijke vlag in de linkerhand, die de officier lijkt te willen planten, is een sterk imperialistisch symbool, die de vergelijking met het Britse imperialisme oproept. De boodschap is dan duidelijk: waar het Britse Empire de wereld beschaving, vrede en voorspoed heeft gebracht, zaait de Duitse Kulturdood en verderf. De Duitse vlag kan slechts geplant worden te midden van de lijken van de overwonnen volkeren.

Er is gesuggereerd dat de Duitse officier in de tekening Kaiser Wilhelm moet voorstellen. Afgezien van het feit dat het als portret dan wel bijzonder slecht geslaagd is, zou de tekenaar Wilhelm onbedoeld een groot plezier hebben gedaan door hem een volwaardige linkerarm te geven. Deze arm was in werkelijkheid onvolgroeid en werd op officiële foto’s en portretten altijd zorgvuldig verhuld (zie tekening 5). Dat Partridge dit niet geweten zou hebben, lijkt erg onwaarschijnlijk. Naar het hoofddeksel te oordelen gaat het hier om een Duitse Uhlaan: de tschapka met de karakteristieke platte vierkante bovenkant werd gedragen door de Duitse cavalerie.

Copyright 2016 Paul Moeyes

p.moeyes@hva.nl