GranaatschervenTijdens het inlezen of onderzoek voor een boek stuit je vaak op kleine gebeurtenissen en anekdotes die je graag zou gebruiken, maar die toch niet in het verhaal passen – of er zelfs helemaal niets mee te maken hebben. Ik heb besloten een vijftigtal van die episoden nader uit te werken en te bundelen. De titel Scherven wijst op de grote diversiteit en de losheid van de opzet. Alle scherven zijn afkomstig van dezelfde granaat – de Eerste Wereldoorlog – maar ze zijn alle een andere kant opgevlogen. Vele hebben een Nederlandse connectie, maar zelfs dat is niet altijd het geval. Wel heb ik geprobeerd de Scherven zo goed en kwaad als dat ging chronologisch te rangschikken. Het oorlogsverloop en het herhaaldelijk opduiken van bepaalde personen en gebeurtenissen creëert dan uiteindelijk toch weer een soort samenhang. Hierbij alvast een voorproefje.

BetonitisDecember 1914

De eerste oorlogsmaanden leed de Nederlandse bevolking aan een acute uitbraak van spionnenvrees, ook wel ‘spionitis’ genoemd. Deze spionage-obsessie ebde echter snel weer weg, deels doordat de vermeende spionagegevallen bleken te berusten op misverstanden of loze geruchten, maar ook omdat na enkele weken de oorlogsangst, die hoofdverantwoordelijk was geweest voor het ontstaan en opbloeien van de spionnenvrees, begon weg te zakken naarmate de oorlog zich verder naar het zuiden van België en Noord-Frankrijk verplaatste.

Eind november stak een nieuwe angst de kop op. Deze had geen betrekking op vijandelijke agenten die zich op dat moment schuldig maakten aan spionage, maar aan de vooroorlogse activiteiten van dergelijke agenten, die in het geheim voorbereidingen zouden hebben getroffen voor een Duitse bezetting van Nederland. Deze hysterie richtte zich voornamelijk op verborgen telegrafiezenders en betonvloeren die zouden zijn aangelegd voor de installatie van zware artillerie:

lees meer button

© Copyright 2026 Paul Moeyes - Alle rechten voorbehouden

paul.moeyes@gmail.com