De Nederlandse regering zou vier jaar lang angstvallig waken over de vaderlandse neutraliteit, maar in de hectiek van de eerste oorlogsdagen leidden spontane humanitaire betrokkenheid tot onvoorziene problemen.
Nadat Nederland op vrijdagmiddag 31 juli 1914 de algehele mobilisatie had afgekondigd, besloot het Rode Kruis uit voorzorg in Maastricht de Augustijnenkerk tot noodhospitaal in te richten. Drie lokale artsen kregen de opdracht alles in gereedheid te brengen en al op 2 augustus kon de inrichting met zestig bedden in gebruik worden genomen De plaatselijke garnizoenscommandant, luitenant-kolonel J.W. van Alphen, sprak daarbij een paar passende woorden. In Eijsden werd terzelfdertijd het Ursulinen-klooster voor gewondenopvang in gereedheid gebracht. Op dat moment was nog niet duidelijk of het neutrale Nederland en het minstens zo neutrale België direct bij de oorlog betrokken zouden raken.
